Η ΣΑΤΙΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Η σατιρική ποίηση στην εποχή μας

Η σατιρική ποίηση στην εποχή μας

Τα σατιρικά ποιήματα είναι πολύ χρήσιμα στην κάθε εποχή και από αρχαιοτάτων χρόνων ήταν στην πρωτοκαθεδρία αυτό το είδος της ποίησης. Μα στην εποχή μας πλέον είναι θα έλεγα ανάγκη για την ψυχολογική και σωματική υγεία του σύγχρονου ανθρώπου, που δεν βρίσκει διεξόδους διαφυγής από την μονοτονία της καθημερινότητας, έτσι ώστε γελώντας να αναπτύξει ένα ψυχολογικό μηχανισμό άμυνας σε προβλήματα της ζωής, που τον απασχολούν και συχνά και τον συντρίβουν.

Στο βιβλίο μου ‘’της σάτιρας το κάγκελο’’ μπορεί κανείς να δει μια άλλη πραγματικότητα μέσω των σατιρικών ποιημάτων, να γελάσει, να αισιοδοξήσει και να δει με ευδιαθεσία και κουράγιο τα όσα διαδραματίζονται επί της γης. Το χιούμορ μπορεί να τον ανεβάσει και μέσω του αστείου τρόπου συγγραφής των σατιρικών ποιημάτων, να του κάνει ανάλαφρη την πορεία του με την νέα οπτική γωνία, που αναδεικνύει τις αστείες πλευρές, προσφέροντας τη δυνατότητα ήπιας εκτόνωσης της έντασης και αγανάκτησής του.

Πέραν όμως των προαναφερόμενων, σκοπό τα σατιρικά ποιήματα έχουν να αυξήσουν την διάθεσή του για να γελάσει. Στο αμέσως από κάτω ποίημά μου βλέπει κανείς με αστείο τρόπο μία πραγματικότητα που δεν έχει συνηθίσει να τη βλέπει μέσω του αστείου τρόπου, ως κάτι που δεν θα μπορούσε να ήταν διαφορετικά.

Ας δούμε το ποίημά μου πρώτα και μετά ας το αναλύσουμε, που δεν είναι κάτι δύσκολο:

 Ο άρτος ημών ο επιούσιος

Επιθυμών πάντων ημών
την κάθε επιτυχία,
προτρέπω σας στην υφ’ υμών
δικήν σας ευστοχία.

Διαλέξατε τις θέσεις σας,
τα όπλα σας κρατήστε,
φορέστε τις φαρέτρες σας,
και το κυνήγι αρχίστε.

Ο εις τον άλλον θα βαρεί
μέχρι της πάσης πτώσης
κι ο πιο καλός θα απορεί
χαζής που ήταν γνώσης.

«Ο επιτυχής δεν κρίνεται
στο πώς τα καταφέρνει,
μα πώς στο πιάτο γεύεται
φαΐ που απ’ άλλον παίρνει».

Ας το αναλύσουμε λοιπόν:

Η ευτυχία γενικώς προϋποθέτει την ευστοχία μας προς το σκοπό που πρέπει να επιτύχεις για να υπάρχουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα να βιώσεις την δικαίωση της δράσης σου για το σκοπό αυτό. Τα όπλα δε αυτά για να το πετύχεις τα έχεις, τα διαθέτεις κι ας μη τ’ απαριθμείς. Κυνηγός είσαι κατά κάποιο τρόπο για το θήραμα που λέγεται σκοπός που θέλεις να χτυπήσεις.

Επί του προκειμένου δε στο ποίημα για τον άρτον ημών τον επιούσιον, που προϋποθέτει εύρεση εργασίας, της καλύτερης ει δυνατόν, δίνεις τη μάχη σου κόντρα στους άλλους για να επικρατήσεις αυτών και να πάρεις το τιμόνι στα χέρια σου της ζωής για να ζήσεις. Κι αυτός που μένει έξω δεν έχει άλλο να σκεφτεί, χαζής που ήταν γνώσης. Και κλείνει το ποίημα με την πραγματικότητα προσωποποιημένη στον καθένα και μεταφορικά ότι φαΐ θα φάει όποιος δει του άλλου το φαΐ στο πιάτο του, σαν να του το ‘χει κλέψει.

Συνεπώς εδώ του βγαίνει να γελάσει με τις ανάγκες της επιβίωσης που τον θέλουν κυνηγό, ακόμη και αρπάζοντας τι γεύμα του φίλου του τυχόν, που θα βρεθεί δίπλα του να κυνηγά την ίδια λεία.

Αυτή τη σατιρική προσέγγιση της ανάγκης επιβίωσης δεν την παίρνεις και τόσο στα σοβαρά, να καμφθείς, μέσω του χιούμορ του ποιήματος που σε απελευθερώνει να μην σκέπτεσαι τυπικά το θέμα λες και εγκληματείς. Ή εσύ ή ο άλλος. Κάποιος θα πάει μπρος και κάποιος θα μείνει πίσω, ένα κι ένα κάνουν δύο κι αφαιρώντας τα μηδέν, όπως πριν ξεκινήσουν στην αναζήτηση του θησαυρού.

Γελάμε λοιπόν και δεν κλαίμε παρά μόνον από γέλιο, αστειευόμενος το αναφέρω έτσι. Σε κάθε ένα δε άλλο θέμα της ζωής τα ίδια ισχύουν. Ακριβώς τα ίδια.

Προσεγγίζουμε με το γέλιο αυτό να μην μας είναι βάρος και μας αποδυναμώνει τη δράση που θα απαιτηθεί στην επίτευξη του στόχου μας.

Εξ ου και το γελάτε γιατί χανόμαστε. Τι ποιο ευχάριστο από αυτό να υπάρχει;
Και έτσι μέσω του χιούμορ λέγονται όσα δεν λέγονται με την σοβαρότητα, η οποία μας καθηλώνει σε απραξία.

Η σατιρική ποίηση λοιπόν μας εγκαρδιώνει να πάρουμε την απόφαση να είμαστε μαχητές σε όλα που μας αφορούν, προβάλλοντας στους στίχους της όσα δεν φανταστήκαμε εμείς.

Γι’ αυτό είναι και υπάρχει και είναι εδώ και θα πρέπει να την αναζητούμε. Θες κάτι να γελάσεις δεν λέμε μείς συχνά; Να δεις να ευθυμήσεις που ζεις με τα αχνά; Και έτσι κατατρέχεις τον ίδιο σου εαυτό, εάν εκεί δεν πιάσεις μήνυμα που ’ν’ καυτό; Έμπα λοιπόν στην σάτιρα βουτώντας στην χαρά, παύοντας να ζητάς ζωή μέσα στα σοβαρά.

Πρέπει να γίνεις οπαδός του γέλιου μιας άλλης  διάστασης λόγου, κωμικού περιεχομένου. Αναζήτα το γέλιο, είναι πηγή ζωής και δράσης, ίσως και αντίδρασης στις δράσεις των στραβών, που γύρω μας συμβαίνουνε σχεδόν δε ολωνών.

Η αξία του γέλιου είναι σημαντική. Δίνει φτερά στο νου και τον ακονίζει να κάνει κατανοητό το αλλέως δύσληπτο, ενεργοποιώντας την φαντασία και ταυτοχρόνως μειώνει το άγχος.

Απομυθοποιεί πτυχές ζητημάτων και φέρνει στην επιφάνεια άλλες πραγματικότητες που φάνταζαν πριν απροσπέλαστες από την λογική, σε έναν κόσμο διαφορετικό από αυτόν που είχαμε συνηθίσει να βλέπουμε έτσι ως σωστό.